كارن آرمسترانگ ( مترجم : كيانوش حشمتى )
85
زندگينامه محمد ( ص ) ( فارسي )
تجّار و سرمايهداران از اين تقسيم جديد هر روزه بهره بيشترى برده و كاملا احساس غرور و سربلندى داشتند . آنها دو نسل پيش از آن ، در سيستم قبيلهاى و صحرانشينى ، پول ، غذا و ثروت را تنها وسيله نجات انسان از نابودى مىدانستند ، اما در اين زمان نسل جوانى كه با واقعيتهاى دنياى شهرنشينى و اخبار جوامع متمدن آشنا شده بود احساس مىكرد اداره جامعه صرفا با اتكا به امتيازات مادى قابل ادامه نبوده و براى متعادل ساختن روح انسانها راهحل درستى مورد نياز است . اغلب گفته مىشود كه اسلام دين صحرا است ؛ اين به هيچوجه درست نيست . درست است كه اخلاق و ارزشهاى قبيلهاى در بسيارى از پيامهاى قرآن تاثير خود را مىگذارد ، ولى دين جديد اولينبار در مكه و تحت شرائطى كه اخلاق سرمايهدارى در اوج ارزشهاى خود در آنجا حاكم بود ظهور نمود . مانند همه اديان صاحب وحى يا منطق فلسفى يونان ، فلسفه اسلام نيز در شهر به دنيا آمده است . « 1 » باور به اين مسأله براى ما كه عيساى ناصرى را كاملا آسمانى و نه موجودى زمينى ديدهايم بسيار مشكل است . همانگونه كه نمىتوانيم باور كنيم كه ممكن است پيغمبرى در لندن يا در والاستريت به دنيا بيايد هندوئيسم ، بوديسم ، جينيسم ، كنفوسيوسيزم نيز همگى در بستر شهرها رشد كردند . فلاسفه بزرگ يونان در اگورا « 2 » ( ميدان شهر ) تدريس كردند و پيامبران بنى اسرائيل آنگاه كه اين قوم در حال رها كردن زندگى چوپانى و صحرانشينى بود همگى در شهرها به دعوت مردم پرداختند . همه اديان دنيا در شهرها و در زمانى عرضه شدند كه زندگى اجتماعى شديدا تحت تاثير روابط مالى و تجارى قرار گرفته و بازرگانان و تجار و صاحبان سرمايه به عنوان هدايتكنندگان جامعه به جاى پادشاهان قرار گرفته بودند . امتيازات جديد اجتماعى توجه مردم را به اختلاف طبقاتى فاحش ايجاد شده تحت سلطه سرمايهدارى جلب نموده بود و آنها را شديدا نسبت به اعمال عدالت اجتماعى نگران مىساخت . همه پيامبران و رهبران بزرگ دينى خود را در چنين شرايطى به جامعه عرضه داشته و راه
--> ( 1 ) - اينكه اديان الهى لزوما بايد در شهرها ظهور نمايند اساسى ندارد ، زيرا اديان الهى به هدايت حقيقى آدمى نظر دارند خواه در صحرا و خواه در شهر باشد . بديهى است به تناسب شرائط زمانه و محيط ، وسايل پيش روى مردم آن زمانه نيز تغيير مىيابد . ( 2 ) - Agora